Untitled

Identity area

Type of entity

Authorized form of name

Parallel form(s) of name

Standardized form(s) of name according to other rules

Other form(s) of name

Identifiers for corporate bodies

Description area

Dates of existence

History

Codwyd y syniad o greu bywgraffiadur Cymreig ymhlith Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion yn y blynyddoedd cyn yr ail ryfel byd. Gwelwyd angen am waith newydd, annibynnol, i gynnwys manylion bywgraffyddol am Gymry blaengar er defnydd ysgolorion, llenorion ac yn wir pawb a oedd â diddordeb. Credodd y Cymmrodorion yn gryf y dylai'r bywgraffiadur newydd fod ar gael i bawb, yn gyfoethog ynteu'n dlawd, yn unigolion neu'n sefydliadau, felly cyfyngwyd maint y gwaith cyhoeddedig i un gyfrol. Y bwriad gwreiddiol oedd i gyllido'r prosiect gyda tanysgrifiadau, ond cyn hir bu raid i'r Gymdeithas gyfrannu ei harian ei hun ato, ac ymhen amser gofynnwyd am gymorth gan yr aelodau, ac wedyn gan awdurdodau lleol, y Pilgrim Trust, a llawer iawn o danysgrifwyr preifat.

Dechreuwyd gweithio ar y bywgraffiadur yn y 1930au, gyda'r Athro R. T. Jenkins (1881-1969) yn olygydd a'r Athro J. E. Lloyd (1861-1947) yn olygydd ymgynghorol. Cyhoeddwyd y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940 ym 1953, a dilynodd atodiad ym 1970 yn cynnwys cofnodion am y sawl a fu farw rhwng 1940 a 1951. O'r dechrau, cynhyrchwyd fersiynau Cymraeg a Saesneg ar wahân.

Golygydd yr ail atodiad, sef y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970, oedd E. D. Jones (1903-87), a oedd wedi gweithio gyda R. T. Jenkins ar yr atodiad cyntaf, ac wedi cwblhau'r golygu ar ôl i Jenkins farw. Yn yr un modd, ac yntau wedi casglu'r rhan fwyaf o'r cofnodion a golygu llawer ohonynt ar gyfer yr ail atodiad, bu farw cyn gorffen, ac fe gwblhawyd y gyfrol gan y Dr Brynley F. Roberts (1931- ), Llyfrgellydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru, a gafodd gyfle i fynd ati o ddifri wedi iddo ymddeol ym 1994. Cyhoeddwyd y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970 ym 1997, â'r gwaith ar y gyfrol nesaf yn mynd yn ei flaen yn barod o dan olygyddiaeth y Dr Roberts.

Places

Legal status

Functions, occupations and activities

Mandates/sources of authority

Internal structures/genealogy

General context

Relationships area

Access points area

Occupations

Control area

Authority record identifier

Institution identifier

Rules and/or conventions used

Status

Level of detail

Dates of creation, revision and deletion

Language(s)

Script(s)

Sources

Maintenance notes

  • Clipboard

  • Export

  • EAC