Fonds GB 0210 GILGRIF - Papurau Gilmor Griffiths,

Ardal dynodi

Cod cyfeirnod

GB 0210 GILGRIF

Teitl

Papurau Gilmor Griffiths,

Dyddiad(au)

  • 1917-2011. (Creation)

Lefel y disgrifiad

Fonds

Maint a chyfrwng

0.05 m3 (blwch, 1 ffolder).

Ardal cyd-destun

Enw'r crëwr

(1917-1985.)

Hanes bywgraffyddol

Fe oedd Gilmor Griffiths yn fwyaf adnabyddus fel athro cerdd yn Ysgol Uwchradd Glan Clwyd, 1956-1982, fel arweinydd, cyfansoddwr a threfnydd cerddoriaeth. Ganwyd ef ar y 7fed o Fedi 1917, ym Mhonciau, ger Wrecsam, i Thomas ac Elizabeth Griffiths. Roedd ganddo un chwaer, Gwyneth. Addysgwyd yn ysgol y pentref sef Ysgol y Ponciau ac yna Ysgol Ramadeg Rhiwabon. Mynychodd Coleg Normal Bangor, 1936-1939 lle cafodd ei hyfforddi i fod yn athro. Ar ôl diwedd yr Ail Ryfel Byd, dechreuodd ei yrfa fel athro cerdd yn Ysgol Grango, Rhos, 1946-1956. Yn 1956 cafodd ei benodi gan Dr Haydn Williams (Cyfarwyddwr Addysg Sir y Fflint), fel Pennaeth Cerddoriaeth a Meistr y Côr yn Ysgol Uwchradd Glan Clwyd. Yno y bu nes iddo ymddeol yn 1982. Priododd ei wraig gyntaf Elizabeth Davies (Beti), yn Rhagfyr 1942, yng Nghapel Seion, Ponciau, Rhosllannerchrugog. Roedd ganddynt dair merch, Jennifer, Sian a Bethan. Priododd â'i ail wraig, Vera Williams, athrawes ysgol, yn y Llithfaen, ym mis Hydref 1975 ac yna’n ymgartrefi yn Henllan. Roedd yn ymroi’n fawr i'w gerddoriaeth. Roedd yn bwysig iddo fod pob plentyn yn cael cyfle i ddarganfod eu doniau cerddorol. Cyfansoddwyd, addaswyd a threfnwyd nifer o weithiau yn arbennig i blant ysgol. Yr oedd yn feirniad a chyfeilydd mewn eisteddfodau, ac yn chwarae organ yn yr eglwys. Ymysg ei waith gwelir darnau unawd, côr, bandiau pres, cerddorfa, telynau, alawon gwerin ac emynau. Mae yna ddylanwad crefydd ar lawer o waith Gilmor Griffiths. Byddai'n cyfansoddi, ysgrifennu, addasu neu drefnu nifer o emynau a charolau Nadolig. Perfformiwyd llawer ohonynt gan Gôr Ysgol Glan Clwyd yng nghyngherddau’r ysgol, yn enwedig cyngherddau’r Nadolig yng Nghadeirlan Llanelwy. O dan ei arweiniad recordiwyd dau albwm gan y côr, sef 'Ganwyd Crist i'r Byd' yn 1975 a 'Nos Nadolig Yw' yn 1981; y ddau wedi'u rhyddhau ar label Sain (Recordiau). Byddai ei gariad at dymor yr ŵyl yn ennill y llysenw 'Mr Christmas' iddo. Roedd Gilmor yn aelod gweithgar o Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru, ac yn Llywydd a Chadeirydd Cymdeithas Cerdd Dant Cymru ble oedd hefyd yn olygydd cerddorol Allwedd y Tannau. Roedd yn gyfrifol am gynhyrchu'r gerddoriaeth ar gyfer y Gwleddoedd Canoloesol a gynhaliwyd yng Nghastell Rhuthun ac yn Gyfarwyddwr Cymdeithas Opera’r Rhyl. Mae ei weithiau cyhoeddedig yn cynnwys: Caneuon Newydd i Ysgolion, Cyf. III. Hughes a’i Fab, Wrexham, 1960; Gilmora : 15 o alawon cerdd dant. Y Lolfa, 1984; Hwyl ar y gân: 7 o ganeuon i blant. Y Lolfa 1984; Y pren afalau : unawd / geiriau I. D. Hooson. Y Lolfa 1984; Breuddwydion : unawd / geiriau I. D. Hooson. Y Lolfa 1984; Carolau Gilmor. Y Lolfa 1991; Gwylanod [geiriau] H. D. Healy. Y Lolfa 2010; Ave Maria : yn A♭ fwyaf; [geiriau Rhydwen Williams]. Y Lolfa, 2014; Lliwiau'r hydref; [geiriau] Dorothy Jones. Y Lolfa 2014. Bu farw Gilmor Griffiths ar 11 Gorffennaf 1985 yn Ysbyty Glan Clwyd, Bodelwyddan, yr oedd yn 67 mlwydd oed. Claddwyd yn y Llithfaen ger Pwllheli, 17 Gorffennaf 1985.

Hanes archifol

Cyfansoddiadau cerddorol a rhai eitemau personol Gilmor Griffiths, trefnwyd gan Vera Williams, ei weddw, a'i gadw ganddi hi yn eu cartref yn Henllan, Sir Ddinbych, cyn iddynt gael eu rhoi i'r Llyfrgell.

Ffynhonnell

Rhodd Mrs Vera Williams, Henllan, Dinbych, Rhagfyr 2016.

Ardal cynnwys a strwythur

Natur a chynnwys

Llawysgrifau cerddorol a phapurau'r cyfansoddwr ac athro, Gilmor Griffiths.

Gwerthuso, dinistrio ac amserlennu

Mae copïau dyblyg wedi eu gwaredu.

Croniadau

Ni ddisgwylir croniadau.

System o drefniant

Trefniant yn seiliedig ar y drefn wreiddiol ar adeg adneuo. Trefnwyd fel dau grŵp: Cerddoriaeth, a phapurau personol.

Ardal amodau mynediad a defnydd

Amodau rheoli mynediad

Readers consulting modern papers in the National Library of Wales are required to abide by the conditions set out in information provided when applying for their Readers' Tickets, whereby the reader shall become responsible for compliance with the Data Protection Act 2018 and the General Data Protection Regulation 2018 in relation to any processing by them of personal data obtained from modern records held at the Library. = Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau modern yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru gydymffurfio â Deddf Warchod Data 2018 a Rheoliadau Diogelu Data Cyffredinol 2018 yng nghyd-destun unrhyw brosesu ganddynt o ddata personol a gasglwyd o gofnodion modern sydd ar gadw yn y Llyfrgell. Nodir y manylion yn yr wybodaeth a roddir wrth wneud cais am Docyn Darllen.

Amodau rheoli atgynhyrchu

Amodau hawlfraint arferol = Usual copyright laws apply.

Iaith y deunydd

  • Saesneg
  • Cymraeg

Sgript o ddeunydd

Nodiadau iaith a sgript

Cyflwr ac anghenion technegol

Cymhorthion chwilio

Catalog ar-lein.

Cymorth chwilio a gynhyrchir

Ardal deunyddiau perthynol

Bodolaeth a lleoliad y gwreiddiol

Bodolaeth a lleoliad copïau

Unedau o ddisgrifiad cysylltiedig

Disgrifiadau cysylltiedig

Ardal nodiadau

Dynodwr(dynodwyr) eraill

Alma system control number

99718332802419

Pwyntiau mynediad

Pwyntiau mynediad lleoedd

Pwyntiau mynediad Enw

Ardal rheolaeth disgrifiad

Dynodwr disgrifiad

Dynodwr sefydliad

Llyfrgell Genedlaethol Cymru = The National Library of Wales

Rheolau a/neu confensiynau a ddefnyddiwyd

Description follows NLW guidelines based on ISAD(G) 2nd ed.; AACR2; and LCSH

Statws

Lefel manylder disgrifiad

Dyddiadau creadigaeth adolygiad dilead

Iaith(ieithoedd)

Sgript(iau)

Ffynonellau

Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r disgrifiad hwn: Papurau personol, o fewn y casgliad.

Nodyn yr archifydd

Lluniwyd gan Robert Evans.

Ardal derbyn