Showing 239 results

Adroddiad blynyddol (printiedig) Eglwys Gymraeg (M.C.), Trafford Street, Farnworth, 1903; rhestr o enwau aelodau a'u cyfraniadau, 1905; rhestr gyffelyb, d.d.; a chopi llawysgrif, [1981], o anerchiad ar hanes yr eglwys a draddodwyd gan y rhoddwr. = Annual report (printed) of the Welsh Church (C. M.), Trafford Street, Farnworth, 1903; a list of members and their contributions, 1905; a similar list, n.d.; and a manuscript copy, [1981], of an address delivered by the donor on the history of the church.

Copi o draethawd PhD Adrian Price 'Dadansoddiad o Wallau Ysgrifenedig a wneir mewn Arholiadau Cymraeg i Oedolion' (Prifysgol Morgannwg, 1997)

Llythyrau oddi wrth Islwyn Ffowc Elis at y rhoddwr Huw Ceiriog Jones, 1972, yn ymwneud â threfnu i'w gwmni Gwasg yr Arad Goch argraffu a rhwymo nofel argraffedig y llenor yn seiliedig ar y gyfres deledu Tre-sarn a ddarlledwyd gan y BBC.

Oddeutu cant ac ugain o lythyrau, 1952-1967, oddi wrth y Parch. E. Tegla Davies at Henry a Jane Jones Pugh, Bryn, Bala, yn bennaf yn trafod ei ymrwymiadau pregethu, materion teuluol a'i iechyd; mae dau lythyr, 1958-1959, wedi eu cyfeirio at eu mab, Glyn (ff. 81, 87). = Some one hundred and twenty letters, 1952-1967, from the Rev. E. Tegla Davies to Henry and Jane Jones Pugh, Bryn, Bala, mainly discussing his preaching engagements, family matters and his health; two of the letters, 1958-1959, are addressed to their son, Glyn (ff. 81, 87).
Mae'r gyfrol hefyd yn cynnwys llythyrau oddi wrth Arfor Tegla Davies, 1 Mawrth 1968 (f. 201), ac Idris Foster, 4 Mai 1968 (f. 202), gwahanlith o erthygl Tegla, 'Wedi'r Ffair' (gw. Lleufer, 11 (1955), 131-137) (ff. 25-28), ymddiddan comig, 1961 (ff. 105-109), barddoniaeth, 1952-1963 (ff. 1 verso, 6, 134-135, 142, 147-150), ac anerchiad gan Arfor Tegla Davies mewn cinio i anrhydeddu ei dad, 1956 (ff. 47-48). Cynhwysa'r llythyrau gyfeiriadau at Glyn Tegai Hughes (ff. 23-51 verso passim, 171 verso, 190 verso), Gwilym O. Roberts (ff. 29-30 verso), Dr Gwennie [Williams] (ff. 31-194 passim), y Parch. Thomas Michaeliones (ff. 36-37 verso), Dilys Cadwaladr (ff. 38 verso-39), Dyddgu Owen (ff. 42 verso, 46, 59, 81 verso, 141 verso), Islwyn Ffowc Elis (ff. 48, 137 verso, 141 verso), Gwyn Erfyl (ff. 59-163 verso passim), Hywel [Heulyn] Roberts (ff. 59 verso-60), D. Tecwyn Lloyd (ff. 60 verso, 112, 141 verso), J. Mervyn Jones (f. 65 recto-verso), Daniel Owen (f. 84 verso), Llwyd o'r Bryn (ff. 111-112), Richard Rees (ff. 120, 121 verso), Sir Ifan ab Owen Edwards (ff. 122-3 verso), R. E. Griffith (f. 122 recto-verso), D. Jacob Davies (ff. 122 verso, 124 verso), y Parch. J. Eirian Davies (ff. 123 verso, 174 verso), Jennie Eirian Davies (f. 123 verso, 141 verso, 144), John Ellis Williams (f. 138 verso), Tom Ellis Jones (ff. 138 verso-40, 143 verso), Sir Ifor Williams (ff. 154-155), J. O. Williams (ff. 155 recto-verso, 163 verso), David Thomas (ff. 172 verso-3, 197 verso) ac Ehedydd Iâl (William Jones) (f. 188 verso), yn ogystal ag atgofion am Landegla (ff. 185-187, 188 verso, 196 recto-verso).

Llyfr cofnodion, 1874-1909, Cymdeithas Gyfeillgarol Rhydyfelin, Melinbyrhedyn, sir Drefaldwyn. = Minute book, 1874-1909, of the Rhydyfelin Friendly Society, Melinbyrhedyn, Montgomeryshire.
Mae'r gyfrol yn cynnwys cofnodion cyfarfodydd blynyddol y Gymdeithas, 1882-1891, 1896-1909 (ff. 47 verso-59 verso, 61-62, 63 verso-67 verso); cyfrifon o arian a dderbyniwyd ar gyfer talu am angladdau a threfnu Gŵyl y Gymdeithas, 1882-1909 (ff. 17 verso-21, 27 verso-45 verso); mantolen ddrafft ar gyfer 1894-1895 (ff. 15 verso-16; gw. hefyd NLW MS 22324E, f. ii); a llythyrau, 1874-1881, yn ymwneud yn bennaf ag apwyntio Swyddogion Meddygol i'r Gymdeithas (ff. 1-10). = The volume contains minutes of annual meetings of the Society, 1882-1891, 1896-1909 (ff. 47 verso-59 verso, 61-62, 63 verso-67 verso); accounts of money received towards burials and the Society's festival, 1882-1909 (ff. 17 verso-21, 27 verso-45 verso); a draft balance sheet for 1894-1895 (ff. 15 verso-16; see also NLW MS 22324E, f. ii); and letters, 1874-1881, relating mostly to the appointment of Medical Officers for the Society (ff. 1-10).

Tair cyfrol lawysgrif yn cynnwys cyfieithiadau i'r Llydaweg gan Raymond Le Bacon, sef cyfieithiad o waith gan Andersen, La petite sirène; cyfieithiad o waith Antoine de Saint-Exupéry, â’r teitl Llydaweg Er preñssseig bien (dau hanesyn bach yr ymddengys iddynt gael eu codi oddi ar lafar); cyfieithiad o Animal Farm, gan George Orwell (Penguin 1987); cyfieithiad o Henry IV, gan Shakespeare a hunangofiant gan Raymond Le Bacon â’r teitl Me Thãmméigdj Buh́e; a chyfieithiad o Macbeth gan Shakespeare.

Cyfrolau llawysgrif, eitemau printiedig a llungopïau o ddeunydd yn cynnwys enghreifftiau o nodau clustiau defaid a ddefnyddir ledled Cymru, gan gynnwys cyfrol John R. Thickens, Cwmystwyth, 1922, gydag ymylon y tudalennau wedi’u torri ar ffurf y nodau clust. Ceir crynodeb o’r cynnwys yn y bocs cyntaf. = Manuscript volumes, printed items and photocopies containing examples of sheep earmarks used across Wales, including a volume by John R. Thickens, Cwmystwyth, 1922, with its pages cut in the shape of earmarks. A summary of the contents is in the first box.

Taflenni amrywiol yn ymwneud â Phlaid Cymru yn bennaf, 1964-2008, gan gynnwys gohebiaeth etholiadol y rhoddwr Llŷr Hughes Griffiths fel ymgeisydd mewn etholiadau cyffredinol a'r Cynulliad Cenedlaethol. = Miscellaneous printed material, 1964-2008, relating mainly to Plaid Cymru including election communications of the donor Llŷr Hughes Griffiths as a candidate in general elections and Assembly elections.

Sgriptiau dramâu'r BBC, c. 1948-1963, y bu Richard Hughes, awdur adroddiadau a sgriptiau doniol, yn cymryd rhan ynddynt, gan gynnwys y sgriptiau radio 'Llywelyn Fawr', 1951, 'Gŵr Pen y Bryn', 1952, a 'Traed mewn cyffion, 1953, a sgript deledu, 1963, ynghyd â darnau a luniwyd ganddo yn iaith y Cofi (gweler Gruffudd Parry, Co Bach a Hen Fodan a Wil (Llanrwst, 2002)).

Papurau amrywiol gan gynnwys llyfr nodiadau yn cynnwys ymdriniaeth yn dwyn y teitl 'Cymeriad Hamlet' a chreder mai llaw Emrys ap Iwan ydyw; traethawd llawysgrif ar John Bunyan; anerchiad anghyflawn 'UCAC ac argyfwng yr iaith', yn llaw yr Athro Griffith John Williams (1892-1963); a phapurau amrywiol o’r 19 ganrif, gan gynnwys llythyr, 1864, yn llaw William Skene (1809-1892). = Miscellaneous papers including a notebook relating to the character of Hamlet believed to be in the hand of Emrys ap Iwan; a manuscript essay on John Bunyan; an incomplete address on UCAC, the Welsh teachers union, and the language crisis in the hand of Professor Griffith John Williams; and various papers from the 19 century, including a manuscript letter, 1864, by William Skene (1809-1892).

Copi llawysgrif yn llaw D. Tecwyn Lloyd (1914-1992) o 'Y Cythreuliaid' sef ei drosiad o ddrama The Devils [1961] gan John Whiting (1917-1963), a luniwyd ar gyfer Gŵyl Ddrama Llangefni, 1965, ynghyd â llythyr ganddo at y rhoddwr Anne Loveland, 11 Hydref 1965. = A manuscript copy in the hand of D. Tecwyn Lloyd (1914-1992) of 'Y Cythreuliaid', his adaptation of The Devils by John Whiting (1917-1963) [1961], for the Llangefni Drama Festival, 1965, together with a letter from him to the donor Anne Loveland, 11 October 1965.

Papurau amrywiol, 2010-2011, yn ymwneud â'r digwyddiadau a drefnwyd i ddathlu daucanmlwyddiant y Cob, Porthmadog (1811-2011), 2011. = Various papers, 2010-2011, relating to the events held to celebrate the bicentenary of the Cob (1811-2011), Porthmadog.

Copi o restr testunau Eisteddfod Genedlaethol yr Wyddgrug, 1873, wedi'i argraffu ar sidan glas. = List of competition subjects for the Mold National Eisteddfod, 1873, printed on blue silk.
Rhestrir hefyd enwau y Pwyllgor Gwaith (f. 1), yr amodau cystadlu a'r asiantau lleol (f. 2 verso). = Also listed are the Executive Committee members (f. 1), competition conditions and local agents (f. 2 verso).

Copiau teipiedig o ugain o benillion gan J. Glyn Davies yn dwyn y teitl 'Cwyn Men am ei Llyfr (neu Delynegion Bâs a Dwfn)', ac un ar bymtheg o benillion gan C. Bryner-Jones yn dwyn y teitl 'Rhai o Bobol Dolgella'. = Typewritten copies of twenty poems by J. Glyn Davies and sixteen by C. Bryner-Jones.

Papurau’r Parch. T. Alban Davies (1892-1972), gweinidog gyda’r Annibynwyr yn Eglwys Bethesda, Ton Pentre, Rhondda, gan gynnwys dau ddyddiadur, 1915 ac 1949, sgriptiau a sgyrsiau radio a luniwyd ganddo, 1955-1959, llyfr cofnodion Pwyllgor Sir Dwyrain Morgannwg o'r Urdd, 1940-1945, a thorion o'r wasg, 1938-1965.

Copi o sgwrs a luniwyd yn wreiddiol gan Glenys Jones ar achlysur dathlu canmlwyddiant sefydlu'r Wladfa yn 1965 ond a addaswyd ar ôl ei marwolaeth yn 2004. Ymfudodd i Lerpwl o Batagonia a bu'n siarad gyda gwahanol gymdeithasau yng Nglannau Mersi am ei hatgofion o'i mamwlad.

Papurau William Andreas Jones, [1935]-[1988], gohebydd y wasg i Bwyllgor Etholaeth Arfon o Blaid Cymru a llythyrwr cyson i'r wasg, gan gynnwys llythyrau oddi wrth Anthony Wedgwood Benn (2), Neil Kinnock, John Morris a Dafydd Iwan (2), torion o'r wasg yn ymwneud â Phlaid Cymru a'r Bedwaredd Sianel, a'i atgofion cynnar.

Teipysgrif traethawd gan awdur anhysbys, 1945, yn dwyn y teitl 'Emynwyr ac Emynyddiaeth yr Hen Ymneilltuwyr Cymreig (Annibynwyr, Bedyddwyr, Undodiaid) hyd at 1811', wedi ei ysgrifennu o dan y ffug-enw 'Piwritan' ar gyfer cystadleuaeth Gwobr Goffa Ieuan o Leyn yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhosllannerchrugog, 1945. = Typescript essay by an unnamed author, 1945, on the hymns and hymn writers of the Congregationalist, Baptist and Unitarian denominations in Wales to 1811, written under the pen-name 'Piwritan' for the 1945 National Eisteddfod in Rhosllannerchrugog.
Rhestrir y cynnwys ar ff. iv-v. Mae llythyr cyflwyno, [1956], oddi wrth y gwerthwr wedi ei bastio tu mewn i'r clawr blaen. = The contents are listed on ff. iv-v. A covering letter, [1956], from the seller is pasted in on the inside front cover.

Cyfrol, 1829-[1830au], o bosib yn llaw un Richard Prichard, yn cynnwys copïau o farddoniaeth Gymraeg (ff. 1-6 verso) a Saesneg (ff. 18 verso-22 verso). = A volume, 1829-[1830s], possibly in the hand of one Richard Prichard, containing copies of poetry in Welsh (ff. 1-6 verso) and English (ff. 18 verso-22 verso).
Mae'r farddoniaeth Gymraeg yn cynnwys tua phedwar deg tri o benillion telyn, ynghyd ag un englyn (f. 1) a hwiangerdd (f. 6 recto-verso); maent yn hysbys o ffynnonellau llawysgrif a phrintiedig eraill heblaw am dri, y rhai sy'n cychwyn 'Gwyn y fyd na fai gyn [?hawsed]' (f. 5), 'Mae gan i gariad yn y Werddon' (f. 5 verso) a 'Dacw dy a dacw dalcen' (f. 6), sydd heb eu canfod. Mae'r farddoniaeth Saesneg yn cynnwys penillion a dernynnau eraill o gerddi gan nifer o feirdd, gan fwyaf o'r unfed ganrif ar bymtheg a'r ail ganrif ar bymtheg, gan gynnwys Sir Charles Sedley (f. 22 verso), George Gascoigne (ff. 20 verso-21), Samuel Daniel (ff. 19 verso-20), Henry Willoughby (ff. 19 recto-verso) a Michael Drayton (f. 18 verso). = The Welsh poetry consists of some forty-three 'penillion telyn', along with a single englyn (f. 1) and a lullaby (ff. 6 recto-verso). These are known from other manuscript or printed sources with the exception of three, those beginning 'Gwyn y fyd na fai gyn [?hawsed]' (f. 5), 'Mae gan i gariad yn y Werddon' (f. 5 verso) and 'Dacw dy a dacw dalcen' (f. 6), which have not been traced. The English poetry consists of verses and fragments from the works of various poets, mostly of the sixteenth and seventeenth centuries, including Sir Charles Sedley (f. 22 verso), George Gascoigne (ff. 20 verso-21), Samuel Daniel (ff. 19 verso-20), Henry Willoughby (ff. 19 recto-verso) and Michael Drayton (f. 18 verso).

Copi anghyflawn o gyfrol William Middelton, 'Psalmae y brenhinol brophwyd Dafydh' (Llunden, 1603) [Libri Walliae 466-9, ESTC S90848], gyda'r chwe dalen gyntaf, a dalennau 1-30, 229-30, 233-87 ar goll (awgryma nodyn ar f. 118 verso iddynt gael eu colli cyn y ddeunawfed ganrif). Ceir yn y gyfrol nifer o fân nodiadau mewn inc yn dyddio o'r ail ganrif ar bymtheg (y mwyafrif wedi gwisgo neu wedi eu tocio), gan gynnwys enwau Richard Jones (ff. 45, 65 passim), Kadwalad[r] Wynn (f. 55), Hugh Jones (ff. 88 verso, 89 passim), ac Owen Parry, 1690 (f. 63). = Incomplete copy of William Middelton's 'Psalmae y brenhinol brophwyd Dafydh' (Llunden, 1603) [Libri Walliae 466-9, ESTC S90848], lacking the six preliminary leaves and ff. 1-30, 229-30, 233-87 (the note on f. 118 verso suggests that they were lost before the eighteenth century). The volume bears a number of minor annotations in ink of the seventeenth century (most faded or cropped), including the names of Richard Jones (ff. 45, 65 passim), Kadwalad[r] Wynn (f. 55), Hugh Jones (ff. 88 verso, 89 passim), and Owen Parry, 1690 (f. 63).
Yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif, roedd y gyfrol yng ngogledd Môn, fel y tystia enwau Richard Owen, Llanfihangel-yn-Nhywyn, 1711 (ff. 81, 85 verso) a John Hughes o Lanfair-yn-neubwll (ff. 26, 36, a ddarlunnir efallai ar f. 112 verso). Bu wedyn ym Mhentreiriannell, Môn, lle'r ysgrifennwyd arno enwau Lewis Morris, 1721 (f. 62), Siôn Morris, 1721/2 (f. 49) a Rhisiart Morris, 1725 (f. 17), ac ychwanegodd Lewis Morris nifer o ddarnau o farddoniaeth, yn Gymraeg a Saesneg, ar ff. 90, 91, 111 verso, 114, 115 verso, a 116 verso. Wedi ei chludo i Benbryn, Ceredigion, cyflwynodd Lewis y gyfrol ym Medi 1759 i Siôn Bradford o Fetws Tir Iarll, Morgannwg (f. 17 verso). = Early in the eighteenth century, the volume was in the north of Anglesey, as witness the names of Richard Owen, Llanfihangel-yn-Nhywyn, 1711 (ff. 81, 85 verso) and John Hughes of Llanfair-yn-neubwll (ff. 26, 36, and possibly pictured on f. 112 verso). Subsequently at Pentreiriannell, Anglesey, it was inscribed with the names of Lewis Morris, 1721 (f. 62), John Morris, 1721/2 (f. 49) and Richard Morris, 1725 (f. 17), and Lewis Morris added numerous fragments of verse, in both Welsh and English, on ff. 90, 91, 111 verso, 114, 115 verso, and 116 verso. Having been transported to Penbryn, Cardiganshire, the volume was in September 1759 presented by Lewis to John Bradford, of Betws Tir Iarll, Glamorgan (f. 17 verso).