Fonds GB 0210 CYFANS - Eisteddfod Genedlaethol Cymru - cyfansoddiadau a beirniadaethau

Ardal dynodi

Cod cyfeirnod

GB 0210 CYFANS

Teitl

Eisteddfod Genedlaethol Cymru - cyfansoddiadau a beirniadaethau

Dyddiad(au)

  • 1887-2019 (gyda bylchau) (Creation)

Lefel y disgrifiad

Fonds

Maint a chyfrwng

2.81 metrau ciwbig (401 bocs, 7 cyfrol, 1 ffolder)

Ardal cyd-destun

Enw'r crëwr

Hanes gweinyddol

Cyfeirir at yr Eisteddfod Genedlaethol fel ‘prif ŵyl ddiwylliannol y Cymry’ yn y Cydymaith i lenyddiaeth Cymru. Sefydlwyd Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1880 ac yn 1890 sefydlwyd Rheolau’r Gymdeithas. Cytunodd Cyngor Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1922 i roi cartref i’r cyfansoddiadau a beirniadaethau a gynigiwyd gan Gymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol. Yn 1937 ffurfiwyd Cyngor yr Eisteddfod drwy uno Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol a Gorsedd Beirdd Ynys Prydain. Yn 1952 disodlwyd y Gymdeithas gan Lys yr Eisteddfod Genedlaethol. Llwyddwyd i gynnal eisteddfod bob blwyddyn ac eithrio 1914 a 1940 (Eisteddfod Radio). Cyflwynwyd cystadleuaeth y Fedal Ryddiaith yn 1937, Tlws y Ddrama yn 1961 (daeth i ben yn 1993), Gwobr Goffa Daniel Owen yn 1978 a Thlws y Cerddor yn 1990. Bellach mae’r Orsedd hefyd yn rhan o seremoni’r Fedal Ryddiaith.

Hanes archifol

Ffynhonnell

Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol ac yna Cyngor yr Eisteddfod Genedlaethol; Adnau; ar sawl achlysur rhwng 1922 a 1950

Ysgrifenyddion a threfnyddion Eisteddfod Genedlaethol Cymru; Adnau; 1951-2019

Mr Stephen Graham, Llyfrgellydd ymchwil, Llyfrgell Aberdâr; Rhodd; Chwefror 2014

Dafydd Meurig; Bethesda, Gwynedd; Rhodd; Ebrill 2018; $$e 99332868702419

Ardal cynnwys a strwythur

Natur a chynnwys

Cyfansoddiadau amrywiol a gyflwynwyd i gystadlaethau llenyddol a cherddorol Eisteddfod Genedlaethol Cymru, 1887-2018. Yn eu plith ceir awdlau, pryddestau, cywyddau, englynion, englynion ysgafn, baledi, sonedau, straeon byrion, blogiau, llên meicro a dramâu. Ceir gweithiau ar gyfer y Fedal Ryddiaith, Gwobr Daniel Owen, Ysgoloriaethau Emyr Feddyg a Geraint Morris, ynghyd ag emyn-donau a chyfansoddiadau Tlws y Cerddor a chyfansoddi dawns. Cyflwynwyd cystadlaethau i ieuenctid a chystadleuaeth y gadair a thlws rhyddiaith i ddysgwyr ac i'r rhai sydd wedi byw yn y Wladfa ar hyd eu hoes. = A variety of literary and musical compositions entered at National Eisteddfodau, 1887-2018, including odes and poetry in free metre, ballads, short stories, blogs, micro literature and plays. Entries for the Prose Medal, Daniel Owen Memorial Prize, Emyr Feddyg and Geraint Morris Scholarships, together with musical compositions such as the Musicians' Medal, hymn-tunes and dance composition are also included. Competitions for young people, Welsh learners including a chair and prose competition and a competition for those who have lived in Patagonia throughout their lives have been introduced.

Gwerthuso, dinistrio ac amserlennu

Action: Cadwyd yr holl gyfansoddiadau cyn 1951 ond chwynnwyd dyblygion, 1951-2012. Cafwyd caniatâd i waredu'r copïau dyblyg mewn llythyr gan Drefnydd yr Eisteddfod Genedlaethol, Chwefror 2013. Mae awdurdod i ddinistrio'r papurau hyn yn Ffurflen Werthuso Adrannol AFE/2013/..

Croniadau

Disgwylir ychwanegiadau.

System o drefniant

Trefnwyd yn bedwar grŵp yn y Llyfrgell: Eisteddfodau Cenedlaethol, 1887-1950; Cyfansoddiadau a beirniadaethau amrywiol, [1887x1950]; Eisteddfodau Cenedlaethol, 1951-1979 (gyda bylchau); Eisteddfodau Cenedlaethol, 1980-2000; ac Eisteddfodau Cenedlaethol, 2001-2019. O fewn y grwpiau, trefnwyd yn nhrefn amser yn ôl dyddiad yr eisteddfod. Defnyddiwyd Rhestri Testunau printiedig yr Eisteddfod Genedlaethol fel sail i'r trefniant.

Ardal amodau mynediad a defnydd

Amodau rheoli mynediad

Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau modern yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru gydymffurfio â Deddf Warchod Data 2018 a Rheoliadau Diogelu Data Cyffredinol 2018 yng nghyd-destun unrhyw brosesu ganddynt o ddata personol a gasglwyd o gofnodion modern sydd ar gadw yn y Llyfrgell. Nodir y manylion yn yr wybodaeth a roddir wrth wneud cais am Docyn Darllen.

Amodau rheoli atgynhyrchu

Amodau hawlfraint arferol.

Iaith y deunydd

  • Cymraeg
  • Saesneg

Sgript o ddeunydd

Nodiadau iaith a sgript

Cymraeg, Saesneg.

Cyflwr ac anghenion technegol

Cymhorthion chwilio

Ceir copi caled o gatalog Cyfansoddiadau a Beirniadaethau, 1886-1950, yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Ardal deunyddiau perthynol

Bodolaeth a lleoliad y gwreiddiol

Bodolaeth a lleoliad copïau

Unedau o ddisgrifiad cysylltiedig

Am gyfansoddiadau a beirniadaethau eraill gweler Papurau'r Cymmrodorion yn LlGC.

Trosglwyddwyd tapiau sain yn cynnwys cystadlaethau cerddoriaeth, a gwaith gan ddysgwyr i Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru yn LlGC.

Disgrifiadau cysylltiedig

Ardal nodiadau

Nodiadau

Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Dynodwr(dynodwyr) eraill

Virtua system control number

vtls004693156

Pwyntiau mynediad

Pwyntiau mynediad lleoedd

Pwyntiau mynediad Genre

Ardal rheolaeth disgrifiad

Dynodwr disgrifiad

Dynodwr sefydliad

Llyfrgell Genedlaethol Cymru = The National Library of Wales

Rheolau a/neu confensiynau a ddefnyddiwyd

Wrth lunio'r disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau ANW a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH

Statws

Lefel manylder disgrifiad

Dyddiadau creadigaeth adolygiad dilead

Mawrth 2015.

Iaith(ieithoedd)

  • Cymraeg

Sgript(iau)

Ffynonellau

Nodyn yr archifydd

Lluniwyd gan Ann Francis Evans. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol i lunio'r disgrifaid : LlGC, Eisteddfod Genedlaethol Cymru - cyfansoddiadau a beirniadaethau; Gildas Tibbott, 'National Eisteddfod Manuscripts'; Cylchgrawn Llyfrgell Gendlaethol Cymru, Gaeaf 1941; Cydymaith i lenyddiaeth Cymru (Caerdydd, 1997); William H. Howells, Mynegai Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1900-1990 (1992); a gwefan 'Canrif o Brifwyl' (BBC Cymru).

Ardal derbyn

Pobl a sefydliadau cysylltiedig

Genres cysylltiedig

Lleoedd cysylltiedig

Storfa ffisegol

  • Text: Eisteddfod Genedlaethol Cymru - cyfansoddiadau a beirniadaethau.