Showing 748 results

Sgript a sgript camera (ail ddrafft) y ffilm 'Bydd yn Wrol' gan John Owen, 1996, wedi ei chynhyrchu gan Terry Dyddgen-Jones, cynhyrchiad HTV ar gyfer S4C, ac a enwebwyd ar gyfer gwobr y ffilm deledu orau yng Ngŵyl Prix Europa TV Festival ym Merlin.

Copi o sgwrs a luniwyd yn wreiddiol gan Glenys Jones ar achlysur dathlu canmlwyddiant sefydlu'r Wladfa yn 1965 ond a addaswyd ar ôl ei marwolaeth yn 2004. Ymfudodd i Lerpwl o Batagonia a bu'n siarad gyda gwahanol gymdeithasau yng Nglannau Mersi am ei hatgofion o'i mamwlad.

Election card distributed by R. Wynn Cowell's grandfather, Owen Wynne Griffith of Pwllheli, as a candidate in the Caernarfonshire County Council election of 1895; and an election address distributed by R. Wynn Cowell as a candidate in the Dyfed County Council election of 1977.

Llawysgrif holograff o 'Cân y Caniadau' sef 'trosiad telynegol' gan Cynan a gyflwynodd i Olwen Caradoc Evans ym mis Ebrill 1960.

Llyfr nodiadau yn cynnwys cyfrifon yn ymwneud â changen Rhondda Fach o Undeb Dirwestol Merched y De. = Notebook containing some accounts relating to Rhondda Fach branch of Undeb Dirwestol Merched y De.

Copi o eiriau 'Cantawd y Rondo' o dan olygiaeth John Hughes, cyfieithiwyd geiriau Saesneg J. Michael Jones i'r Gymraeg gan Elizabeth Gerallt Jones, a'r gerddoriaeth gan Johannes Brahms a Richard Wagner. Fe'i perfformiwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Llandudno a'r Cylch, 1963.

Papurau, 1831, 1838 a 1926-1927, yn ymwneud â Chapel yr Annibynwyr, Rhuthun, a Chymdeithas Gymraeg Rhuthun a'r Cylch. = Papers, 1831, 1838 and 1936-1927, relating to the Congregational Chapel, Ruthin, and the Ruthin and District Welsh Society.
Maent yn cynnwys nodiadau o bregeth, 1831, gan y Parch. William Williams, y Wern (ff. 1-2); llythyr, 1838, yn gwahodd y Parch. Richard Jones, Aberhosan, i ddod yn weinidog ar Gapel yr Annibynwyr, Heol y Ffynnon, Rhuthun (ff. 3-4); a derbyniadau a thaliadau, 1926-1927, Cymdeithas Gymraeg Rhuthun a'r Cylch (f. 5). = The papers consist of notes on a sermon, 1831, by the Rev. William Williams, Wern (ff. 1-2); a letter, 1838, inviting the Rev. Richard Jones, Aberhosan, to become minister of the Congregational Chapel, Well Street, Ruthin (ff. 3-4); and receipts and payments, 1926-1927, of the Ruthin and District Welsh Society (f. 5).

Ceir hefyd tri cherdyn post yn dangos lluniau fel a ganlyn - (1) grŵp, yn cynnwys Olwen Silvester ar achlysur dathlu hanner canmlwyddiant Cymdeithas Cymmrodorion y Rhyl, 1959, (2) y Parchedig Rowland Williams ('Hwfa Mon; 1823-1905), a (3) golygfa yn ninas Caeredin, 1905 (gyda darn o farddoniaeth Gymraeg wedi ei ysgrifennu ar y cefn). Rhaglen gwasanaeth a gynhaliwyd yng Nghapel Clwyd Street, Rhyl, 22 Mehefin 1911, ar achlysur coroniad Sior V. Llythyr, 1931, oddi wrth Ifan ab Owen Edwards at y rhodddwr ynglŷn â phenillion a gynigiodd i'w cyhoeddi yn Cymru'r Plant.

Cyfieithiadau gan Gerald Morgan o ddwy ddrama gan Carlo Goldoni sef 'Cariadon y Cei' a 'Gwas dau feistr', [2007].

Dau lyfr nodiadau masnachol, [1900x1940], yn cynnwys llawysgrif 'Carol Nadolig mewn rhyddiaeth [sic] sef Hanes Ysbryd Y Nadolig' gan William Davies. Ymddengys nas cyhoeddwyd y cyfieithiad hwn o waith Charles Dickens, A Christmas Carol, (Llundain, 1843). = Two commercial notebooks, [1900x1940], containing the manuscript 'Carol Nadolig mewn rhyddiaeth [sic] sef Hanes Ysbryd Y Nadolig' by William Davies. It appears that this translation of Charles Dickens' work, A Christmas Carol (London, 1843), is unpublished.

Casgliad o ddeunydd llawysgrif a phrintiedig yn ymwneud â nodau clustiau defaid (Mân Adnau 1626 gynt; troswyd yn rhodd ym mis Ionawr 2023).
Llyfr nôd clustiau Machynlleth a'r ardaloedd cyfagos, ynghyd â dyddlyfr y bugail teithiol John Erwyd James ynglŷn â'r clafr yng ngogledd Ceredigion; Ebrill 2022.
Copi o lyfr nôd clustiau Llanddewi Brefi ac ardaloedd cyfagos. Gwaith Edward (Eddie) James, Ty'n swydd, a fu yn wâs ar fferm y Graig, Llanddewi. Rhain trwy law Jackie James, Caerdydd, merch Eddie James. Maer llyfr gwreiddiol wedi ei golli; Ionawr 2023.
Papurau a gasglwyd gan y rhoddwr yn ymwneud â chŵn defaid a bugeilio, a hanes teuluoedd canolbarth Cymru, a drosglwyddwyd i LlGC yn 2019 gyda chasgliad o ffotograffau; Ionawr 2023.
Llyfr cyfrifon William Hopkins, Llaneithyr, 1927 (wedyn 'Melindwr', Eglwysfach) yn cynnwys cyfrif prynu a gwerthu, a phrisiau defaid cadw tros yr haf; Mai 2023.
Casgliad o ddyddiaduron y rhoddwr, 1969-98, ynghyd â llungopïau o gyfres o erthyglau o'r Welsh Gazette, 1922-3, 'Local lore. Devil's Bridge and District. Gleanings from the past', gwaith beirdd gwlad gogledd Ceredigion a gasglwyd gan y rhoddwr ddiwedd yr ugeinfed ganrif a dechrau'r unfed ganrif ar hugain, a deunyddiau yn ymwneud â hanes Pontarfynach, Goginan, Rhos-y-gell, Trisant, Ystumtuen, Pen-llwyn/Capel Bangor a Thal-y-bont, a hanes pobl a fagwyd yng ngogledd Ceredigion ond a fu farw yn Unol Daleithiau America; Medi 2024.
Papurau ychwanegol yn cynnwys dyddiaduron y rhoddwr, 1995-2023; 4 Chwefror 2026.
Nodiadau achyddol (ffeil 50) yn ymwneud â theulu Griffiths, Werndeg, Ponterwyd, a Throedrhiw, Goginan; 6 Chwefror 2026.
Ffolder yn cynnwys deunydd yn ymwneud â chŵn defaid; Ebrill 2026.
Un bocs bach yn cynnwys deunydd achyddol a phapurau yn ymwneud â Chwmystwyth; Mehefin 2026.

Casgliad o 16 ffansin cerddoriaeth pop Cymraeg, 1982-1990, ac un poster gig [1985].

Casgliad o Fanzines Mari Williams yn dyddio tua 1977 i 1989 yn cynnwys Cwff yn ôl (ffanzine CYI ardal Caerdydd), Sylw – rhif 2, Llygredd Moesol, Ar Daf (Cylchgrawn Myfyrwyr Cymraeg Caerdydd) 1983, Sothach Chwefror 1989, Mawrth 1989, Ebrill 1989, Mai 1989, Cen ar y Pen – Chwefror 1988, Sgrech – Ebrill 1983, Llanast, Dracht, Yn Syth o’r Rhewgell – rhif 1 (Ebrill 1985), rhif 2 (Mehefin 1985), Dyfodol Dyddiol, Cysylltiad, Yr Adlonwr, Wy Pasg wedi Llwydo (cylchgrawn cell CYI Ysgol Morgan Llwyd), Asbri – Gwanwyn 1977, Amser Siocled rhif 1, 2, 3, 4 a 5 (1982-83), Rhywle yn Moscow, Groucho neu Marx, Y Profion Dirgel, CHMYLL / YChMLL, Rhech, a mwy. Hefyd rhaglen yr opera roc ‘Y Mab Darogan’ a berfformiwyd ar draws Cymru gan Gwmni Theatr Ieuenctid Maldwyn 1982 (yn cynnwys llofnodion yr actorion/criw a thocynnau i’r perfformiadau), a 4 bathodyn.

Casgliad o bapurau Mrs Iola Parry (née Dodd), Rhosllannerchrugog, nith Myfanwy Williams Parry, gweddw'r bardd R. Williams Parry (1884-1956). Mae'r casgliad yn cynnwys y ffeiliau a ganlyn: albwm o ffotograffau teuluol fu'n eiddo i Myfanwy Williams Parry (i); ynghyd â ffotograffau rhyddion yn ymwneud â'i gŵr (ii/1); llythyrau, 1958-1978, at J. Maldwyn Davies, brawd Myfanwy Williams Parry, amryw'n ymwneud â bedd y bardd ym mynwent Coetmor, Bethesda, gan gynnwys llythyrau oddi wrth Thomas Parry, Saunders Lewis a Jonah Jones (ii/2); llythyrau, 1952-1971, at Myfanwy Williams Parry, oddi wrth ohebwyr megis Kate Roberts, Thomas Parry, Gwilym R. Jones a Charles Charman (ii/3); casgliad, [1950au-1980au] o dorion o bapurau newydd, taflenni a deunydd a gasglwyd gan aelodau'r teulu yn ymwneud ag R. Williams Parry (ii/4); nodiadau yn llaw Iola Parry, [1990au] ar sail atgofion o'i hen fodryb ac o gysylltiadau teuluol (ii/5); llythyrau a phapurau, 1994-2000, yn ymwneud â chyfraniad Iola Parry i'r gyfrol Bro a Bywyd R. Williams Parry, gol. T. Emyr Pritchard (Cyhoeddiadau Barddas, 1998) (ii/6). Daeth y papurau i'r Llyfrgell yn y câs lledr (iii) a ddefnyddiai R. Williams Parry pan âi i ddarlithio i'r Coleg a'i ddosbarthiadau nos' (gweler Bro a Bywyd R. Williams Parry, tt. 102-104) (ii). Atgynhyrchwyd nifer o eitemau o'r casgliad hwn yn Bro a Bywyd R. Williams Parry (1998) (gweler y gydnabyddiaeth ar d. 124 o'r gwaith hwnnw).

Casgliad archifau a llawysgrifau yn cynnwys 16 eitem: llyfr nodiadau Dic Jones, 'Gwanwyn.' Eisteddfod 1976. 'Awdl y gynnau mawr'; drama 'Gwr Llonydd' John Gwilym Jones yn ei lawysgrifen ei hun; sgôr cerddoriaeth: Gwales - Pwyll ap Siôn, 3 llyfryn; sgôr cerddoriaeth: Y groesffordd - Pwyll ap Siôn, (gyda llofnodion Pwyll ap Siôn, Bryn Terfel, ac Iwan Llwyd); casgliad o gardiau post gan Matthew Davies at Ken Owen (Y Barwn Matacsa); nofel 'Eneidiau' yn llawysgrifen Aled Jones Williams; pregeth 'Halen' gan Emlyn Richards yn ei lawysgrifen; cerdd 'Dwyt ti ddim yn hen' gan Karen Owen yn ei llawysgrifen; Teipysgrif drama 'Gwr Mrs Jones', wedi'i lofnodi gan Islwyn Ffowc Ellis; llythyr Saunders Lewis at Mrs Herbert 'Miss Vina Herbert', 1973; stori fer 'Cwsmeriaid' gan Kate Roberts yn llaw ei hun, ynghyd a llythyr at yr Athro J.E. Caerwyn Williams; pytiau o ddeialog gan Gwenlyn Parry, 1990; cerdd gan Gwyn Thomas i gofio am John Gwilym Jones, 1990; llyfryn 'Wil Sam' gan Annes Glynn; ysgrifbin Saunders Lewis; cetyn Dic Jones.

Llungopi o gerdd mewn teipysgrif gan G. J. Williams (1854-1933), Bangor. = Photocopy of a typewritten poem by G. J. Williams, Bangor.

Llungopi o benillion gan T. E. Nicholas ('Niclas y Glais', 1879-1971) i William Lewis, ffermwr cefnog a diacon yng nghapel y Glais. Mae'n bosib iddo ei ysgrifennu yn ystod ei gyfnod fel gweinidog yn y Glais rhwng 1904 1 1914.

Copi o E. Llwyd Williams a Waldo Williams, Cerddi'r Plant, 2il arg. (Aberystwyth, 1955), yn cynnwys cerdd ddi-deitl, 6 Mai 1956, gan Waldo Williams, yn llaw yr awdur, wedi ei gyflwyno i Enid Jones (t. 2). Cyhoeddwyd a thrafodwyd y gerdd yn erthygl ei mam Anna Wyn Jones, 'Waldo', yn Waldo: Cyfrol Deyrnged i Waldo Williams, gol. gan James Nicholas (Llandysul, 1977), tt. 37-49 (t. 45). = A copy of E. Llwyd Williams and Waldo Williams, Cerddi'r Plant, 2nd edn (Aberystwyth, 1955), containing an untitled autograph poem, 6 May 1956, by Waldo Williams, dedicated to Enid Jones (p. 2). The poem is published and discussed in her mother Anna Wyn Jones's article 'Waldo', in Waldo: Cyfrol Deyrnged i Waldo Williams, ed. by James Nicholas (Llandysul, 1977), pp. 37-49 (p. 45).

Cerddi a nodiadau ychwanegol gan Edmund Davies, Bala. = Supplementary collection of poetry and notes by Edmund Davies, Bala.

Llyfr poced masnachol, 1849-1862, yn cynnwys cerddi gan, ac yn llaw, W. J. Roberts ('Caersallwg'), dilledydd, Caernarfon, ynghyd â nodiadau ganddo yn ymwneud â dirwest. = Commercial pocket book, 1849-1862, containing poems by, and in the hand of, W. J. Roberts ('Caersallwg'), draper, Caernarfon, together with notes by him relating to temperance.